Olgunlaşmamış Ebeveynlerin Erken Olgunlaşmış Çocukları

0 0

İnsanlar doğar, çocuk olur, ergen olur, yetişkin olur ve yaşlanırlar. Her periyodun kendine has bir ekip krizleri olur. Bunların tahlile ulaşmasıyla birlikte bir sonraki basamak için hazırlık başlar. Krizleri büyük oranda sağlıklı bir halde atlatarak yetişkinlik çağına gelmiş beşerler çoklukla yaşın getirdiği olgunluk göstergelerine büyük oranda sahip olurlar. Öte yandan kimi şahıslar için bu krizler daha ağır ve travmatik yaşanır. Yaşları ilerlemesine karşın atlatamadıkları ve tahlile ulaştıramadıkları meseleleri da onlarla birlikte büyümeye devam eder ve o periyotta takılı kalmalarına, yetişkin bile olsalar gereken olgunluk düzeyine ulaşamamalarına neden olur.

Bir insan ebeveyn olduğu vakit; kendinden öbür bir insanın daha sorumluluğu üzerinde demektir. Bu sorumluluğun gerekliliklerini yerine getirmek için kendisinin kâfi olgunluk düzeyine ulaşmış olması gerekir. Nasılki bir çocuğun diğer bir çocuğu yetiştirmesi mümkün değilse, çocuk modunda kalmış bir ebeveynin de sağlıklı bir biçimde çocuk yetiştirmesi çok mümkün değildir. İşte bu noktada olgunlaşmamış ebeveyn kavramı ortaya çıkar. Çocuğu kendi muhtaçlıklarını giderecek bir araç olarak görmek, onun muhtaçlıklarını görmemek ya da göz arkası etmek, çocukla empati kuramamak, onun yetişkin üzere davranmasını beklemek ve yetişkin sıkıntılarının içine çocuğu çekmek (örneğin eşiyle olan uyuşmazlıklarına çocuğu da dahil etmek), çocuğa yaşından büyük sorumluluk yüklemek (örneğin kardeşinin, konutun bakımı vb.) velhasıl çocuğun çocukluk yapmasına mahzur olacak her davranışı, olgunlaşmamış ebeveynlik olarak düşünebiliriz.

Bir çocuk olgunlaşmamış bir ebeveyn ile yaşadığında ne olur? Çocuk olarak gereksinimleri istikrarlı bir biçimde karşılanmaz (çoğu vakit sevgi, ilgi görme üzere gereksinimler fakat bu bazen barınma, beslenme üzere çok temel gereksinimler bile olabilir). Çocuk, yalnızca var olduğu için ve kendisi olduğu için sevildiğini hissedemez, ebeveyninden sevgiyi belli şartlar altında alabileceğini öğrenir.

İhtiyaçlarının karşılanmadığı bir ortamda çocuk yavaş yavaş ebeveynin onun gereksinimlerini karşılamasından ümidini keser ve kendi kendisine yetmesini sağlayacak hünerler geliştirmeye başlar. Örneğin çok küçük yaşta bile olsa beslenme muhtaçlığını kendisi gidermeye çalışır, konutta yemek yapar, paklık yapar, oyun oynamaya ayırması gereken enerjiyi daha yaşamsal gereksinimlerine ayırmak zorunda kalır. Bazen, ebeveynin kendi gereksinimlerini bile karşılayamadığı ve çocuğun onun gereksinimlerini da gidermeye çalıştığı vakitler olur. Buna en büyük örnek, ebeveynin sevilme ve kabul görme gereksinimini devamlı olarak çocuğa aktarmasıdır. Bu muhtaçlık, çocuğu ne olursa olsun onu sevmekten ve yanında olmaktan vazgeçemeyeceği bir pozisyonda bırakarak ebeveynin bu muhtaçlığını karşılamayı kendisine bir sorumluluk olarak almak ve daima onu şad etme gayretine girmek zorunda bırakır. Böylelikle gereğinden erken olgunlaşmış çocuk kavramı ortaya çıkar. Bu çocuklar, büyüdükleri vakit herşeyi kendi kendilerine halleden, çok sorumluluk alan, yardım isteyemeyen, bir yandan da çok derecede insanları şad etme eforu içerisinde olan ya da “kurtarıcı” rolüne bürünen yetişkinlere dönüşürler. Ebeveynleriyle hem çatıştıkları hem de ayrışamadıkları bir alaka örüntüsüne sahip olurlar.

Erkenden olgunlaşmak zordur, her çocuk çocukluğunu yaşamayı hak eder lakin bazen hayat olması gerektiği üzere ilerlemez ve hak edilenlerle elde edilenler ortasında farklar olur. Birden fazla vakit, kişi ebeveynlerini eksik yaptıkları şeylerden ötürü kabahatler lakin yalnızca onları suçlamak kişinin uygunlaşması için kâfi değildir. Psikoterapi; kişinin çocukluktan gelen karşılanmamış gereksinimlerinin yetişkinlik hayatına yansımasını keşfetmesi ve bugün aslında neye gereksinimi olduğunu görmesi için hayli yararlıdır. Karşılanmamış gereksinimlerin yetişkinlik çağında nasıl karşılanacağı, bir terapist yardımı ile birlikte keşfedilebilir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.